Od rekordowych operacji do zmiany europejskiego prawa. CBŚP przedstawia w Parlamencie Europejskim nową strategię walki z narkotykami syntetycznymi - AktualnościCentralne Biuro Śledcze Policji

5 listopada 2026 r. podczas posiedzenia Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE) Parlamentu Europejskiego odbyła się debata zatytułowana „Effective Methods and Challenges – Lessons from Record-Breaking Anti-Drug Operations”, poświęcona skuteczności działań przeciwko międzynarodowej przestępczości narkotykowej.

Do udziału w debacie zaproszono Pana Oliviera Onidiego, Zastępcę Dyrektora Generalnego DG HOME Komisji Europejskiej, odpowiedzialnego za kwestie Schengen i bezpieczeństwa wewnętrznego, oraz mł. insp. Michała Aleksandrowicza, Naczelnika Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Narkotykowej CBŚP, który od blisko dekady kieruje europejską współpracą operacyjną w ramach platformy EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS.

Udział przedstawiciela polskiej Policji w posiedzeniu jednej z kluczowych komisji Parlamentu Europejskiego stanowił okazję do zaprezentowania doświadczeń CBŚP w prowadzeniu wielkoskalowych operacji międzynarodowych, a także polskiego wkładu w kształtowanie europejskiej polityki przeciwdziałania zagrożeniom narkotykowym.

Europa stała się centrum przemysłowej produkcji syntetyków

W swoim wystąpieniu mł. insp. Michał Aleksandrowicz zwrócił uwagę na zasadniczą zmianę charakteru europejskiego rynku narkotykowego. Unia Europejska nie jest już wyłącznie miejscem dystrybucji substancji przemycanych z innych kontynentów, lecz również jednym z istotnych światowych ośrodków produkcji narkotyków syntetycznych.

Jak wynika z raportu Europolu EU-SOCTA 2025, zorganizowane grupy przestępcze coraz częściej wykorzystują zaawansowane instalacje przemysłowe, wyspecjalizowanych chemików oraz międzynarodowe łańcuchy dostaw substancji chemicznych.

Skalę problemu obrazują dane Europejskiej Agencji ds. Narkotyków (EUDA). Według European Drug Report 2026 spośród 63 miejsc produkcji syntetycznych katynonów zgłoszonych w Unii Europejskiej w 2024 r. aż 47 znajdowało się w Polsce.

Podczas wystąpienia podkreślono również wielowymiarowy charakter zagrożeń. Nielegalna produkcja narkotyków syntetycznych wpływa nie tylko na bezpieczeństwo publiczne i zdrowie obywateli, lecz także na środowisko naturalne. Laboratoria generują ogromne ilości toksycznych odpadów chemicznych, a prowadzone w nich procesy produkcyjne stwarzają zagrożenie pożarowe, wybuchowe i ekologiczne.

Nie możemy już postrzegać narkotyków syntetycznych wyłącznie jako problemu przestępczości narkotykowej. Mamy do czynienia z przemysłową działalnością zorganizowanych grup przestępczych, która stanowi bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa Europy, zdrowia jej obywateli i środowiska naturalnego. Przestępcy osiągają ogromne zyski, natomiast koszty społeczne i środowiskowe ich działalności ponosimy wszyscy – podkreślił mł. insp. Michał Aleksandrowicz.

Operacja OSA – setki kilogramów narkotyków i międzynarodowa współpraca

Jednym z przykładów przedstawionych europosłom była operacja OSA, prowadzona przez Centralne Biuro Śledcze Policji we współpracy z ukraińskimi organami ścigania.

W jej wyniku zlikwidowano trzy nielegalne laboratoria zajmujące się produkcją metadonu, mefedronu oraz alfa-PVP. Zatrzymano 15 osób, a w toku czynności zabezpieczono m.in. 268 kilogramów metadonu, 153 kilogramy alfa-PVP, ponad 430 litrów mieszanin poreakcyjnych oraz przeszło dwie tony chemikaliów i prekursorów.

Szczególną uwagę zwrócono na zabezpieczony metadon, będący syntetycznym opioidem, którego niekontrolowane używanie wiąże się z poważnym zagrożeniem dla życia i zdrowia.

Operacja OSA jest kolejnym przykładem skuteczności działań funkcjonariuszy CBŚP, którzy przy współpracy z zagranicznymi partnerami prowadzą skomplikowane postępowania wymierzone w międzynarodowe struktury przestępcze zajmujące się przemysłową produkcją narkotyków.

Doświadczenia CBŚP przekładają się na zmiany europejskiego prawa

Jednym z najważniejszych tematów wystąpienia były działania na rzecz ograniczenia dostępu grup przestępczych do prekursorów narkotykowych.

Podczas debaty mł. insp Michał Aleksandrowicz odniósł się również do reformy unijnych przepisów dotyczących prekursorów narkotykowych. Dzień wcześniej komisje Parlamentu Europejskiego zdecydowaną większością głosów poparły sprawozdanie dotyczące nowych regulacji.

Przedstawiciel CBŚP pogratulował Panu europosłowi Bartłomiejowi Sienkiewiczowi, sprawozdawcy komisji LIBE, zaangażowania w prace legislacyjne, wskazując, że nowe rozwiązania mogą istotnie zwiększyć skuteczność działań organów ścigania.

Zwrócono uwagę, że właściwie zaprojektowane mechanizmy administracyjne mogą stanowić skuteczną barierę dla przestępców, ograniczając im dostęp do substancji niezbędnych do produkcji narkotyków jeszcze przed rozpoczęciem nielegalnej działalności.

EMPACT – od europejskiej strategii do konkretnych operacji

Istotną część debaty poświęcono roli Europejskiej Multidyscyplinarnej Platformy Przeciwko Zagrożeniom Kryminalnym (EMPACT), w szczególności priorytetowi Synthetic Drugs/NPS, w którego koordynacji Polska od lat odgrywa wiodącą rolę.

Mł. insp. Michał Aleksandrowicz wskazał na konieczność dalszego wzmacniania tego mechanizmu, zapewnienia stabilnego, wieloletniego finansowania oraz większej elastyczności w realizacji wspólnych działań operacyjnych.

Przypomniał również o Pakcie dotyczącym zagrożeń związanych z narkotykami syntetycznymi i nowymi substancjami psychoaktywnymi, przyjętym przez Radę Unii Europejskiej w czerwcu 2025 r., podczas polskiej prezydencji.

W pracach nad tym dokumentem uczestniczył również przedstawiciel CBŚP, który w okresie polskiej prezydencji przewodniczył unijnej Horyzontalnej Grupie Roboczej ds. Narkotyków (HDG).

Pakt wskazuje EMPACT jako jeden z kluczowych instrumentów operacyjnych europejskiej odpowiedzi na zagrożenia związane z narkotykami syntetycznymi.

Przedstawiciel CBŚP podkreślił, że dalsze zwiększanie skuteczności tego mechanizmu powinno być jednym z priorytetów europejskiej polityki bezpieczeństwa. Zwrócił również uwagę na znaczenie systematycznej współpracy z państwami trzecimi, w tym Ukrainą i Mołdawią, oraz rozwijania zdolności operacyjnych państw aspirujących do członkostwa w Unii Europejskiej.

Przykładem takich działań jest projekt RISE, realizowany w Mołdawii w ramach programu „Polska Pomoc”, przy wsparciu EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS, służący wzmacnianiu zdolności tamtejszych organów ścigania.

Największym sukcesem będzie laboratorium, które nigdy nie powstanie

Podczas dyskusji z europosłami poruszono również kwestię trwałości rezultatów dużych operacji antynarkotykowych, takich jak PELIKAN i FABRYKA.

Wskazano, że skuteczność działań nie może być oceniana wyłącznie na podstawie liczby zatrzymanych osób, zlikwidowanych laboratoriów czy ilości zabezpieczonych narkotyków.

Kluczowe znaczenie ma trwałe zakłócanie mechanizmów funkcjonowania zorganizowanych grup przestępczych, w szczególności ich zaplecza logistycznego, finansowego i chemicznego.

Naszym największym sukcesem nie powinno być kolejne rekordowe zabezpieczenie narkotyków, lecz laboratorium, które nigdy nie powstanie, ponieważ wcześniej skutecznie odetniemy przestępcom dostęp do prekursorów i przerwiemy ich łańcuchy dostaw. Musimy wyprzedzać przestępców, a nie tylko reagować na skutki ich działalności. Temu właśnie powinny służyć zarówno zmiany europejskiego prawa, jak i dalsze wzmacnianie EMPACT – zaznaczył mł. insp. Michał Aleksandrowicz.

Udział przedstawiciela Centralnego Biura Śledczego Policji w debacie Parlamentu Europejskiego pokazał, że doświadczenia polskich funkcjonariuszy mają znaczenie nie tylko dla skuteczności krajowych i międzynarodowych postępowań, lecz także dla kształtowania europejskich rozwiązań prawnych i operacyjnych.

Działania CBŚP stanowią istotny element europejskiego systemu bezpieczeństwa, a doświadczenia zdobywane podczas zwalczania największych międzynarodowych struktur narkotykowych są wykorzystywane do budowania skuteczniejszej odpowiedzi całej Unii Europejskiej na współczesne zagrożenia.

Fot. Parlament Europejski