Misja ekspercka EMPACT w Kolumbii pod przewodnictwem CBŚP – dżungla, laboratoria i walka z narkobiznesem
W dniach 2–9 sierpnia 2026 roku przedstawiciele Centralnego Biura Śledczego Policji, wspólnie z ekspertami z Łotwy, Czech, Hiszpanii i Włoch, uczestniczyli w międzynarodowej misji eksperckiej w Kolumbii. Przedsięwzięcie, zorganizowane przez CBŚP w ramach platformy EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS, zostało przeprowadzone we współpracy z Policją Narodową Kolumbii, Biurem Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości – UNODC oraz przy wsparciu Centrum Obsługi Projektów Europejskich MSWiA.
Misja była pierwszym przedsięwzięciem realizowanym w ramach działania o kryptonimie „Emerging Methods” nowego Operacyjnego Planu Działań EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS na lata 2026–2027. Jej głównym celem była wymiana doświadczeń dotyczących nowych metod produkcji narkotyków, prekursorów, funkcjonowania nielegalnych laboratoriów, międzynarodowych szlaków przemytu oraz coraz bardziej zaawansowanych metod maskowania substancji odurzających.
Misji eksperckiej EMPACT w Kolumbii przewodniczyli insp. Łukasz Fołta, Zastępca Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji oraz mł. insp. Michał Aleksandrowicz, Naczelnik Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Narkotykowej CBŚP i przewodniczący platformy EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS.
Program rozpoczął się w Bogocie od spotkania z kierownictwem Dirección de Antinarcóticos – DIRAN, czyli kolumbijskiej Dyrekcji Antynarkotykowej. Funkcjonariusze zapoznali się z aktualną sytuacją narkotykową w Kolumbii, skalą prowadzonych działań oraz doświadczeniami kolumbijskiej Policji w zwalczaniu infrastruktury służącej do produkcji i przemytu kokainy. Tylko w 2025 roku Policía Nacional de Colombia zabezpieczyła ponad 445 ton chlorowodorku kokainy i zneutralizowała ponad 3 tysiące obiektów wykorzystywanych do przetwarzania narkotyków.
Jednym z kluczowych elementów misji był pobyt w Escuela Internacional de Entrenamiento de la Policía de Colombia – CENOP, specjalistycznym ośrodku szkoleniowym kolumbijskiej Policji, przygotowującym funkcjonariuszy do działań prowadzonych w szczególnie wymagających warunkach terenowych. Uczestnicy misji wzięli tam udział w praktycznym programie eksperckim poświęconym zwalczaniu nielegalnej produkcji kokainy, identyfikacji infrastruktury wykorzystywanej przez organizacje przestępcze oraz bezpieczeństwu podczas działań w miejscach produkcji narkotyków.
Zajęcia prowadzone były poza typowymi warunkami szkoleniowymi – przy wysokiej temperaturze i ekstremalnej wilgotności, w otoczeniu tropikalnej roślinności i w środowisku odpowiadającym realiom, w jakich kolumbijskie służby prowadzą działania przeciwko kartelom narkotykowym. Pozwoliło to uczestnikom nie tylko zapoznać się z doświadczeniami kolumbijskich funkcjonariuszy, ale również w praktyce przeanalizować sposób rozpoznawania miejsc nielegalnej produkcji, ocenę występujących zagrożeń oraz zasady właściwego zabezpieczania infrastruktury, substancji i śladów.
Za zgodą właściwych władz kolumbijskich oraz pod nadzorem ekspertów Policía Nacional de Colombia i UNODC przeprowadzono również kontrolowaną sekwencję kolejnych etapów procesu prowadzącego od materiału roślinnego pozyskiwanego z krzewów koki do końcowej postaci kokainy. Uczestnicy byli bezpośrednio zaangażowani w zajęcia praktyczne, dzięki czemu mogli poznać charakterystyczne elementy poszczególnych etapów procesu oraz sposób ich rozpoznawania podczas rzeczywistych działań służb. Szczególną uwagę poświęcono identyfikacji urządzeń i materiałów, produktów pośrednich, pozostałości oraz odpadów, które mogą stanowić istotne źródło informacji w prowadzonych postępowaniach.
Takie doświadczenie ma bezpośrednie znaczenie również dla działań prowadzonych przez CBŚP w Polsce. Ujawnione laboratorium to nie tylko miejsce zabezpieczenia narkotyku, ale również źródło informacji pozwalających ustalać pochodzenie chemikaliów i wyposażenia, identyfikować osoby dysponujące specjalistyczną wiedzą oraz odtwarzać powiązania logistyczne, finansowe i osobowe pomiędzy różnymi strukturami przestępczymi. Wiedza zdobyta podczas misji może być więc wykorzystywana znacznie szerzej niż wyłącznie przy samym zabezpieczaniu miejsca nielegalnej produkcji.
Kolejnym ważnym punktem programu była wizyta w Centro Internacional de Estudios Estratégicos Contra el Narcotráfico – CIENA, gdzie zaprezentowano rzeczywiste przykłady coraz bardziej zaawansowanych metod maskowania kokainy w legalnych towarach. Eksperci mogli zobaczyć materiały wykorzystywane przez organizacje przestępcze do ukrywania narkotyków w produktach występujących w legalnym obrocie.
Podczas pobytu w Bogocie polska delegacja zapoznała się również z działalnością Grupo Conjunto Contra el Crimen Organizado – GCO, czyli Wspólnej Grupy do Zwalczania Przestępczości Zorganizowanej. To wielonarodowy mechanizm analityczny działający przy współpracy kolumbijskiej DIJIN oraz amerykańskiego Biura ds. Międzynarodowego Zwalczania Narkotyków i Egzekwowania Prawa – INL.
Program misji obejmował także spotkania z ekspertami UNODC Colombia, podczas których analizowano zmieniające się szlaki przemytu kokainy, rolę portów morskich, wykorzystanie legalnych przedsiębiorstw, przepływ prekursorów oraz rozwój rynku narkotyków syntetycznych i nowych substancji psychoaktywnych.
W trakcie pobytu w Bogocie delegacja spotkała się również z Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Kolumbii Panią Barbarą Sośnicką, z którą omówiono aktualną sytuację bezpieczeństwa w państwie, uwarunkowania funkcjonowania zorganizowanej przestępczości narkotykowej oraz perspektywy dalszego rozwoju bezpośredniej współpracy pomiędzy Polską a Kolumbią w obszarze zwalczania przestępczości narkotykowej.
Misja pokazała, że współczesny narkobiznes nie kończy się na produkcji i transporcie narkotyku. To rozbudowany system obejmujący dostawców chemikaliów, specjalistów technicznych, przedsiębiorstwa transportowe, magazyny, porty, pośredników finansowych oraz osoby świadczące wyspecjalizowane usługi dla wielu organizacji przestępczych jednocześnie.
Zdobyte podczas misji doświadczenia zostaną wykorzystane w działaniach Centralnego Biura Śledczego Policji oraz w dalszej realizacji platformy EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS. Jednym z najważniejszych rezultatów przedsięwzięcia jest również stworzenie bezpośredniej sieci kontaktów z ekspertami kolumbijskiej Policji, UNODC oraz partnerami międzynarodowymi.
Kolumbia jest jednym z miejsc, w których najnowsze metody stosowane przez przestępców można obserwować u źródła. Dla europejskich organów ścigania zdobycie tej wiedzy, zanim nowe rozwiązania zostaną przeniesione na rynek europejski, może oznaczać realną przewagę w walce z międzynarodową zorganizowaną przestępczością narkotykową.
Projekt „OBLIVION” – „Kompleksowe wsparcie dla priorytetu EMPACT dotyczącego narkotyków syntetycznych poprzez realizację Operacyjnego Planu Działań na lata 2026–2027” – realizowany jest w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ISF). Jego głównym celem jest zapewnienie operacyjnego i finansowego wsparcia dla działań EMPACT w obszarze narkotyków syntetycznych i NPS, w tym rozwój wspólnych operacji, wzmocnienie wymiany informacji oraz podnoszenie kompetencji służb. Projekt obejmuje działania koncentrujące się m.in. na budowie obrazu wywiadowczego, działaniach operacyjnych, zwalczaniu finansów przestępczych, rozwoju kompetencji oraz współpracy międzynarodowej. Realizacja działań przyczyni się do trwałego wzmocnienia bezpieczeństwa wewnętrznego UE oraz ograniczenia dostępności narkotyków syntetycznych na rynku europejskim.
Europejska Multidyscyplinarna Platforma Przeciwdziałania Zagrożeniom Przestępczym (EMPACT) zajmuje się najważniejszymi zagrożeniami związanymi z przestępczością zorganizowaną i poważną przestępczością międzynarodową w UE. EMPACT wzmacnia współpracę wywiadowczą, strategiczną i operacyjną między władzami krajowymi, instytucjami i organami UE oraz partnerami międzynarodowymi. EMPACT działa w cyklach czteroletnich, koncentrując się na wspólnych priorytetach UE w zakresie przestępczości.
