Od operacji do legislacji – CBŚP kształtuje prawo UE w walce z narkotykami syntetycznymi
Polska inicjatywa przerodziła się w konkretne regulacje UE – nowe przepisy ograniczające dostęp do kluczowych prekursorów narkotykowych to bezpośredni efekt działań Centralnego Biura Śledczego Policji.
28 kwietnia 2026 roku opublikowany został akt delegowany Unii Europejskiej, wprowadzający nowe rozwiązania w zakresie kontroli prekursorów narkotykowych. To bezpośredni efekt działań zainicjowanych przez Centralne Biuro Śledcze Policji już w 2024 roku – działań, które dzięki konsekwencji i determinacji doprowadziły do wypracowania i przyjęcia konkretnych rozwiązań na poziomie całej Unii Europejskiej.
Proces ten stanowi modelowy przykład skutecznego przełożenia doświadczeń operacyjnych na realne instrumenty legislacyjne. CBŚP, bazując na wiedzy zdobytej w trakcie likwidacji zorganizowanych grup przestępczych i neutralizacji nielegalnych laboratoriów narkotykowych, zidentyfikowało kluczowe luki wykorzystywane przez przestępców, a następnie przełożyło je na konkretne postulaty zmian prawnych. Była to odpowiedź na dynamicznie ewoluujący rynek narkotykowy, w którym przestępczość coraz częściej wykorzystuje legalne substancje chemiczne oraz infrastrukturę gospodarczą.
Inicjatywa ta wymagała wieloetapowych negocjacji oraz aktywnego udziału w pracach eksperckich na forum Unii Europejskiej. Kluczowe znaczenie miały dyskusje prowadzone w ramach Horyzontalnej Grupy ds. Narkotyków w Radzie Unii Europejskiej oraz Grupy Eksperckiej ds. Prekursorów Narkotykowych działającej przy Dyrekcji Generalnej ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP (DG GROW).
Prace negocjacyjne i merytoryczne prowadzone były m.in. przez funkcjonariuszy Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości Narkotykowej CBŚP. Działania te realizowano w ścisłej synergii z platformą EMPACT Narkotyki Syntetyczne/NPS – kluczowym mechanizmem operacyjnym UE w zakresie zwalczania przestępczości narkotykowej.
Nowe regulacje mają szczególne znaczenie w kontekście rosnącej roli syntetycznych narkotyków, w tym amfetaminy oraz grupy katynonów, których produkcja w Europie coraz częściej opiera się na łatwo dostępnych, dotychczas niekontrolowanych substancjach chemicznych. Analizy prowadzone przez CBŚP jednoznacznie wskazują, że zjawisko to ma charakter systemowy i stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań dla bezpieczeństwa wewnętrznego.
Zgodnie z przyjętymi przepisami, rozporządzenie będzie stosowane od dnia 18 września 2026 roku. Odroczenie stosowania nowych regulacji nie jest przypadkowe – wynika z konieczności zapewnienia podmiotom gospodarczym czasu na dostosowanie się do nowych wymogów, w szczególności uzyskania odpowiednich licencji i wdrożenia procedur kontrolnych.
Przyjęty akt delegowany jest przykładem nowoczesnego podejścia do przeciwdziałania przestępczości zorganizowanej – polegającego nie tylko na reagowaniu, ale przede wszystkim na wyprzedzaniu zagrożeń poprzez tworzenie skutecznych barier prawnych. CBŚP konsekwentnie realizuje ten model, łącząc działania operacyjne z aktywnym udziałem w procesie legislacyjnym, co pozwala ograniczać możliwości działania zorganizowanych grup przestępczych już na etapie dostępu do kluczowych substancji.
To także wyraźny dowód rosnącej roli Polski w kształtowaniu polityki bezpieczeństwa Unii Europejskiej – od poziomu operacyjnego, przez ekspercki, aż po strategiczny i legislacyjny.
Link do pobrania aktu prawnego: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L_202600314
Europejska Multidyscyplinarna Platforma Przeciwdziałania Zagrożeniom Przestępczym (EMPACT) zajmuje się najważniejszymi zagrożeniami związanymi z przestępczością zorganizowaną i poważną przestępczością międzynarodową w UE. EMPACT wzmacnia współpracę strategiczną i operacyjną między władzami krajowymi, instytucjami i organami UE oraz partnerami międzynarodowymi. EMPACT działa w cyklach czteroletnich, koncentrując się na wspólnych priorytetach UE w zakresie przestępczości.